Waaraan voldoet een goede cookiemelding?

Vrijwel elke website heeft tegenwoordig een cookiemelding die verschijnt zodra je de site bezoekt. Soms is het een kleine balk onderaan, soms een groot scherm dat het hele beeld overneemt en in ons geval een pop-up links onderin beeld. Maar wanneer voldoet zo’n melding écht aan de regels? En wat mag er nu wel en niet?

Waarom is een cookiemelding verplicht?

Cookies die persoonsgegevens verzamelen, zoals trackingcookies van Google of Meta, mogen alleen geplaatst worden als een bezoeker daar expliciet toestemming voor geeft. Sinds 2012 hebben we in Nederland namelijk de Cookiewet, die is vastgelegd in de Nederlandse Telecommunicatiewet. Een cookiemelding is eigenlijk het middel om die toestemming aan je bezoeker te vragen. Zonder melding, of een melding die niet aan de regels voldoet, loop je het risico op een boete van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Gebruik je op je website alleen functionele cookies, dan is informeren daarover voldoende. Dan heb je geen toestemming nodig en dus ook geen cookiemelding. Zodra je ook tracking- of marketingcookies plaatst, zoals van Google Ads of Meta, is toestemming wel verplicht.

Waar moet een goede cookiemelding aan voldoen?

Het belangrijkste van een cookiemelding is dat de bezoeker een vrije, geïnformeerde keuze moet kunnen maken. Daarom zijn er een aantal punten verplicht in een cookiemelding. Die leggen we hieronder uit.

1. Duidelijkheid over cookies

De melding moet duidelijk maken welke cookies er geplaatst worden en in welke categorie ze vallen. Denk aan functionele cookies, analytische cookies en marketingcookies. Zo weet de bezoeker precies waar hij toestemming voor geeft.

2. Per categorie kunnen kiezen

De bezoeker moet per categorie kunnen kiezen wat hij wel of niet toestaat. Een algemene ‘accepteer alles’-knop zonder alternatief is niet voldoende. Noodzakelijke cookies mogen altijd aan staan, want zonder die cookies werkt de website niet.

3. Accepteren en weigeren even bereikbaar

Accepteren en weigeren moeten even makkelijk bereikbaar zijn. Een grote opvallende accepteerknop naast een nauwelijks zichtbare weigeroptie is niet de bedoeling. Beide keuzes moeten duidelijk zichtbaar zijn.

4. Keuze later aanpasbaar

De bezoeker moet zijn keuze later altijd kunnen aanpassen. Iemand die vandaag alle cookies accepteert, moet morgen ook weer kunnen terugkomen om dat te wijzigen. Zorg dus dat die mogelijkheid duidelijk op je website beschikbaar is.

Wat mag absoluut niet?

Er zijn een aantal dingen die je bij een cookiemelding echt niet mag doen. Hieronder zetten we de belangrijkste op een rij.

1. Vooraf aangevinkte vakjes

Omdat je de keuze niet voor de bezoeker mag maken, zijn vooraf aangevinkte vakjes niet toegestaan. De bezoeker moet actief de keuze maken om toestemming te geven.

2. Cookies plaatsen voordat er toestemming is gegeven

Een andere veelgemaakte fout is dat er bijvoorbeeld analytische of marketingcookies geplaatst worden voordat iemand toestemming heeft gegeven. In de praktijk gaat dit helaas nog wel eens mis, omdat de instellingen verkeerd staan. Controleer dus altijd goed of er écht geen cookies worden geplaatst en voorkom dat bezoekers worden getrackt voordat ze toestemming hebben gegeven.

3. Cookies weigeren moeilijker maken

De weigeroptie bewust moeilijker maken mag ook niet. Denk aan een grote accepteerknop naast een amper zichtbare weigerknop die je moet zoeken.

4. Cookiemelding wegstoppen

De melding plaatsen op een plek waar de bezoeker hem nauwelijks ziet, telt niet als geldige toestemming. Er moet een banner verschijnen die je bezoeker actief een keuze laat maken.

5. Cookiewall

Een cookiewall kun je zien als een paywall. Bij een paywall kun je niet verder tenzij je betaalt. Bij een cookiewall kun je niet verder tenzij je cookies accepteert. Dit is niet toegestaan, omdat de toestemming dan niet vrijwillig is. Ook een zin als ‘door onze website te gebruiken ga je akkoord met cookies’ is niet toegestaan.

6. Onvermelde cookies

Tot slot mag je geen cookies plaatsen die niet in de melding worden vermeld. Wat je plaatst, moet overeenkomen met wat je belooft in de melding en in je privacyverklaring.

Zo is onze cookiemelding opgebouwd

Onze eigen melding toont drie knoppen: aanpassen, alles afwijzen en accepteer alles. Die drie knoppen zijn bewust even groot en even goed leesbaar naast elkaar gezet.

Klik je op aanpassen, dan zie je een scherm met alle cookiecategorieën: noodzakelijk, functioneel, analytics, prestatie, advertentie en niet-gecategoriseerd. Noodzakelijke cookies staan altijd aan, want zonder die cookies werkt onze website niet. Alle andere categorieën staan standaard uitgeschakeld, de bezoeker kiest zelf wat hij wel of niet toestaat.

Deze categorieën kunnen vervolgens ook weer opengeklapt worden om specifiek te zien wat er onder valt. Dit is niet verplicht, maar wij hebben hiervoor gekozen om extra transparant te zijn. Zo wordt er bij de analytische cookies bijvoorbeeld aangegeven dat we Google Tag Manager, Google Analytics en Microsoft Clarity gebruiken. Hier vindt de gebruiker ook een korte beschrijving en hoelang de cookie actief blijft, bijvoorbeeld 3 maanden of ruim een jaar. Mocht je deze informatie niet in je cookiemelder kunnen verwerken, kun je dat ook in je privacyverklaring zetten.

Cookiemelding en privacyverklaring horen bij elkaar

Een cookiemelding staat nooit op zichzelf en hoort samen te werken met de privacyverklaring op je website. Daarin leg je uit welke cookies je precies gebruikt, waarvoor en door wie ze geplaatst worden. Denk aan tools als Google Analytics, Leadinfo of social media pixels. Wat je in de cookiemelding belooft, moet terugkomen in de privacyverklaring en andersom.

Zorg daarom ook dat je privacyverklaring up-to-date is. Die wordt vaak een keer geschreven en dan jaren niet aangeraakt. Maar ondertussen gebruik je misschien wel nieuwe tools of komt er nieuwe wetgeving. Controleer elke 6 maanden of alles nog klopt.

Hoe zorg je voor een goede cookiemelding?

De makkelijkste manier is om gebruik te maken van een door Google gecertificeerd Consent Management Platform (CMP). Wij werken zelf met CookieYes en Cookiebot, waarmee je ervoor kan zorgen dat je melding klopt.

Controleer ook wat er achter de schermen gebeurt. Een cookiemelding kan er netjes uitzien, terwijl er toch al trackingcookies worden geplaatst voordat iemand toestemming heeft gegeven. Test daarom regelmatig welke cookies jouw website plaatst als een bezoeker nog geen keuze heeft gemaakt of alle niet-noodzakelijke cookies weigert.

Wij helpen onze klanten met het controleren tot het goed instellen van de melding. Twijfel je of jouw cookiemelding klopt? Dan denken we graag met je mee. Neem gerust contact met ons op.